Τουρκικές προκλήσεις και αυθαίρετες ερμηνείες

Οι παραβιάσεις του εθνικού εναέριου χώρου από τουρκικά αεροσκάφη δεν είναι καινούριο φαινόμενο. Όπως και το γεγονός ότι η Τουρκία δεν κάνει "ριψοκίνδυνους" στρατιωτικούς ελιγμούς, αν δεν διακρίνει το πράσινο φως να λάμπει από τα πέρατα του δυτικού ωκεανού. Αυτό που ίσως είναι καινούριο χαρτί στο τραπέζι, είναι ότι η Τουρκία αρχίζει να αφουγκράζεται προς τα νότια ψάχνοντας για χρησμούς και ευνοϊκούς οιωνούς. Τολμά να ερμηνεύει διεθνή γεγονότα με αμφίβολο και επικίνδυνο τρόπο.
Ο μήνας πριν την ορκωμοσία του νέου προέδρου των Η.Π.Α., σπηλώθηκε από την αδιάφορη στάση του τελευταίου απέναντι στα αιματηρά γεγονότα στη Λωρίδα της Γάζας. Ένα γερό τεστ της ισραηλινής εξωτερικής πολιτικής απέναντι στις διαθέσεις του νέου προέδρου. Το μήνυμα έφτασε στον προορισμό του, αλλά όπως φαίνεται από τις πρόσφατες, επανειλημμένες και μεγαλύτερης έντασης τουρκικές προκλήσεις εις βάρος της χώρας μας, είχε - απρόσμενα - και παράπλευρους αποδέκτες. Η παθητική στάση των Η.Π.Α. απέναντι στις ισραηλινές βόμβες, ερμηνεύθηκε - αυθαιρέτως - από την Τουρκία ως μια πολύ καλή ευκαιρία για να δοκιμάσει τις αντοχές των αμερικανών σε σχέση με τη δική τους εξωτερική πολιτική. Κλιμακώνουν, λοιπόν, σε συχνότητα και ένταση τις παραβιάσεις στο νότιοανατολικό Αγαίο, θεωρώντας ότι έχουν την - σιωπηρή έστω - συγκατάθεση των αμερικανών για πρόκληση εντάσεων στην περιοχή. Και συνεχίζουν το θρασύ παιχνίδι τους στη διεθνή σκηνή, από εκεί που το αφήσανε μερικές ημέρες πριν: από την επιχείρηση σύνδεσης των διαπραγματεύσεων για την ένταξή τους στην Ε.Ε. με τον αγωγό φυσικού αερίου Nabuco. Επιχείρηση που είχαν βάλει μπροστά ήδη από το 2006, όταν φάνηκαν στον ορίζοντα τα πρώτα "ενεργειακά" σύννεφα μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας.
Η Τουρκία δεν χάνει την παραμικρή ευκαιρία προώθησης των σχεδίων της, με τον ένα ή με τον άλλο τρόπο. Ακόμα και όταν η ευκαιρία δεν είναι τίποτε περισσότερο από μια απλή ένδειξη. Μπορεί, λοιπόν, να έχει στραμμένο το βλέμμα της προς τη Δύση, τα αυτιά της όμως είναι τεντωμένα προς Βορρά και Νότο. Ο τρόπος, όμως, που ερμηνεύει τις κινησεις στη διεθνή πολιτική σκηνή είναι ανορθόδοξος και οδηγεί σε επικίνδυνα μονοπάτια. Βραχυπρόθεσμα για εμάς, μακροπρόθεσμα για αυτούς.

Το πανηγύρι της ελπίδας και της παγκόσμιας εξουσίας

Γιορτή απόψε στις Η.Π.Α. Ο Μπαράκ Ομπάμα, ο άνθρωπος που με την εκλογή του χάρισε την ελπίδα στον κόσμο, ορκίζεται σήμερα πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, εν μέσω μιας οικονομικής κρίσης άνευ προηγουμένου σε μέγεθος και διάρκεια. Για τον λόγο αυτό, θα περίμενε κανείς η τελετή ορκομωσίας να βρίσκεται στο ίδιο μήκος κύματος με τη σκληρή πραγματικότητα των τελευταίων μηνών. Παρολαυτά, μαθαίνουμε ότι το κόστος της ορκομωσίας υπολογίζεται στα 173 εκατομμύρια δολλάρια. Ποσό υπερβολικό για τα οικονομικά δεδομένα της εποχής και κατά πολύ μεγαλύτερο από οποιοδήποτε ποσό που διετέθη ποτέ για τον ίδιο σκοπό.
Για ποιό λόγο ο Ομπάμα δεν απαίτησε να γίνει μια πιο σεμνή τελετή με σαφώς μικρότερο κόστος? Αν είχε κάνει κάτι τέτοιο, σε συνδυασμό με την κατάλληλη προβολή του θέματος από τα μέλη του επιτελείου του που φροντίζουν για τη δημόσια εικόνα του, θα είχε μπει ακόμα βαθύτερα στην καρδιά του κόσμου. Και θα είχε κερδίσει ακόμα περισσότερο χρόνο για την υλοποίηση των προεκλογικών του εξαγγελιών. Για ποιό λόγο, λοιπόν, άφησε τέτοια ευκαιρία να πάει χαμένη?
Η απάντηση βρίσκεται στην εξωτερική πολιτική των Η.Π.Α. Ο εκάστοτε πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών είναι υποχρεωμένος να ακολουθήσει την πάγια και διαχρονική εξωτερική πολιτική της χώρας. Πολιτική που έχει σχεδιασμό σε βάθος χρόνου πολύ μεγαλύτερο από τη θητεία ενός προέδρου, ακόμα και αν αυτός επανεκλεγεί. Τα πρόσωπα αλλάζουν στον Λευκό Οίκο, η πολιτική όμως παραμένει η ίδια. Και ο νέος πρόεδρος πρέπει να διευκολύνει την πραγματοποίηση της πολιτικής αυτής, χωρίς να προβάλει εμπόδια ή να δώσει το προσωπικό του στίγμα. Αυτό αποδεικνύει η επιλογή της Χίλαρυ Κλίντον στη θέση του Υπουργού Εξωτερικών. Αυτό αποδεικνύει η στάση του Ομπάμα κατά τη διάρκεια των ισραηλινών βομβαρδισμών στη Γάζα. Αυτό αποδεικνύει και η πανάκριβη τελετή ορκωμοσίας του Ομπάμα εν μέσω κύματος απολύσεων και πτωχεύσεων. Είναι ένα μήνυμα στην υφήλιο (και κυρίως στις νέες υπερδυνάμεις της Ρωσίας και της Κίνας) ότι οι Η.Π.Α. παραμένουν ο αδιαμφισβήτητος κυρίαρχος στην παγκόσμια γεωπολιτική σκακιέρα. Μπορεί η κρίση να ξεκίνησε μέσα στο σπίτι της, μπορεί οι άνεργοι και οι άστεγοι να αυξάνουν κατά χιλιάδες καθημερινά, όμως οι Η.Π.Α. δεν είναι διατεθειμένες να παραδώσουν τα σκήπτρα σε κανέναν. Και το γνωστοποιούν με τον τρόπο που γνωρίζουν καλύτερα από οποιονδήποτε άλλο: με μια πανάκριβη, χολιγουντιανή υπερπαραγωγή επικών διαστάσεων.

Σφραγισμένα Χείλη (The Reader)

Με τους Κέϊτ Γουίνσλετ, Ρέιφ Φάινς, Ντέιβιντ Κρος.

Ιστορικό δράμα που εκτυλίσσεται στη μεταπολεμική Γερμανία της δεκαετίας του '50. Ένας 15χρονος νεαρός (Ντέιβιντ Κρος) συνάπτει ερωτική σχέση με μια μυστηριώδη γυναίκα (Κέϊτ Γουίνσλετ), η οποία μερικούς μήνες μετά, εξαφανίζεται χωρίς να αφήσει ίχνη πίσω της. Αρκετά χρόνια αργότερα θα την ξανασυναντήσει τυχαία, εκείνος ως φοιτητής νομικής κι εκείνη ως κατηγορούμενη για εγκλήματα πολέμου.
Μια καλή ταινία με διαφορετικό από τα συνηθισμένα σενάριο, δυνατές ερμηνείες και διάχυτο το συναίσθημα του ανεκπλήρωτου έρωτα. Έντονη και η αντίθεση του αθώου, εφηβικού, συναισθημα- τικού κόσμου με τον σκληρό, μοναχικό και συναισθηματικά έρημο κόσμο του ενήλικου ανθρώπου (που εκφράζεται στο πρόσωπο του Ρέϊφ Φάϊνς).
Εκπληκτική η ερμηνεία της Κέιτ Γουίνσλετ, η οποία και της απέφερε τη Χρυσή Σφαίρα Β' γυναικείου ρόλου.
"Επαγγελματική" η ερμηνεία του Ρέϊφ Φάϊνς, χωρίς ιδιαίτερη προσπάθεια. Είναι, όμως, τόσο χαρισματικός ηθοποιός, που αρκεί η παρουσία του και μόνο για να δώσει την αίγλη και την βαρύτητα που απαιτείται σε ένα ιδιαίτερο σενάριο όπως αυτό. Αυτή είναι και η ικανότητα του Φάϊνς: μια ερμηνεία που για οποιονδήποτε άλλο ηθοποιό θα χαρακτηριζόταν στην καλύτερη περίπτωση ως μέτρια, αυτός, με την έμφυτη εκφραστικότητα του προσώπου του την μεταμορφώνει σε μια καλή, μεστή ερμηνεία.
Η έκπληξη, όμως, προέρχεται από τον νεαρό ηθοποιό Ντέιβιντ Κρος. "Έπαιζε" με τα μάτια και ηθοποιοί που είναι σε θέση να προκαλέσουν συναισθήματα μόνο με την κίνηση των ματιών τους, είναι πραγματικοί ηθοποιοί.
Η σκηνοθεσία του Στήβεν Ντάλντρι αφαίρεσε κάποιους πόντους από το τελικό αποτέλεσμα. Χωρίς πολλά εξωτερικά πλάνα, δεν έδωσε την απαραίτητη έμφαση στο βαρύ κλίμα που επικρατούσε στην ηττημένη Γερμανία της εποχής εκείνης. Και χωρίς σαφές κοινωνικό πλαίσιο, τα προσωπικά συναισθήματα των πρωταγω- νιστών ήταν απελπιστικά μόνα στον αγώνα τους απέναντι στον θεατή. Εδώ ακριβώς χάθηκε η ευκαιρία για να πραγματοποιηθεί το ποιοτικό άλμα από καλή ταινία σε αριστούργημα.
Μπορεί να μην είναι η ταινία που θα μας μείνει αξέχαστη, σίγουρα όμως αποτελεί μια καλή κινηματογραφική επιλογή.

Μη σβήνεις το φως της δικαιοσύνης και της ελπίδας

Η ελπίδα είναι βασικό συστατικό-κίνητρο στην πορεία ενός λαού μέσα στον χωροχρόνο. Και εκφράζεται με ποικιλόμορφο τρόπο. Ένας εξ'αυτών είναι η αναζήτηση προτύπων ανάμεσα στους επιφανείς πολίτες της κοινωνίας. Πρότυπο που θα δώσει το παράδειγμα και, μέσα από αυτό, θα φωτίσει τις ανασφαλείς ψυχές του λαού και το μονοπάτι του προς την ιστορία.
Η 20ετής αντιδικία Μητσοτάκη - Λαλιώτη που κατέληξε με την απόφαση κατάσχεσης και πλειστηριασμού του πατρικού σπιτιού του δευτέρου, δυστυχώς δεν συνεισφέρει προς αυτή την κατεύθυνση. Όποιοι και να είναι οι πραγματικοί λόγοι της αντιδικίας αυτής, υπάρχει μια δικαστική απόφαση που οφείλει να γίνει σεβαστή τόσο από τις αντιμαχόμενες πλευρές, όσο και από τον κόσμο. Η άρνηση του κ. Λαλιώτη να προβεί στην πληρωμή του δεδικασμένου ποσού, "αναγκάζοντας" έτσι τον κ. Μητσοτάκη να προχωρήσει στην αναγκαστική εκτέλεση της δικαστικής εντολής, δείχνει καθαρά πολιτικό κίνητρο, το οποίο δεν είναι άλλο από το πολιτικό κόστος που θα κληθεί να πληρώσει ο κ. Μητσοτάκης και κυρίως το κόμμα στο οποίο ανήκει. Γιατί η κατάσχεση ενός σπιτιού, ιδίως του πατρικού, μιλάει απ'ευθείας στην καρδιά του λαού, ανεξαρτήτως αν είναι δίκαιη ή όχι. Ο κ. Λαλιώτης ξέρει ότι ο λαός δεν πρόκειται να συγχωρήσει εύκολα την πράξη του κ. Μητσοτάκη, ιδίως όταν προέρχεται από έναν άνθρωπο περισσότερο από εύπορο. Άλλο ένα φτηνό πολιτικό παιχνίδι, από τα πολλά που παίζονται, στην πλάτη του λαού.
Το χειρότερο, όμως, είναι ότι με τις δηλώσεις του ο κ. Λαλιώτης, υποβαθμίζει την αξία της ελληνικής δικαιοσύνης. Παρά το γεγονός ότι καταδικάσθηκε, που σημαίνει ότι το δικαστήριο επικύρωσε την συκοφαντία εις βάρος του κ. Μητσοτάκη, συνεχίζει να υποστηρίζει τα σχετικά περί Mayo και χρημάτων που εισέρρευσαν στα ταμεία του αντίπαλου κόμματος. Το δικαστήριο απεφάνθη ότι υπάρχει συκοφαντική δυσφήμηση, που σημαίνει ότι οι ισχυρισμοί Λαλιώτη δεν ευσταθούν. Παρολαυτά, συνεχίζει να επιμένει σ'αυτούς, ακυρώνοντας την κρίση και την απόφαση της ελληνικής δικαιοσύνης. Και ακολουθώντας την πάγια τακτική δημόσιων προσώπων που βρίσκονται από την πλευρά του χαμένου, αισθάνεται δικαιωμένος παρά την απόφαση του δικαστηρίου.
Δεν γνωρίζω αν ο κ. Λαλιώτης ηθικά έχει δίκιο ή άδικο. Αυτό που ξέρω, όμως, είναι ότι υπάρχει μια απόφαση δικαστηρίου με την οποία θα έπρεπε να συμμορφωθεί, χωρίς να την χρησιμοποιήσει για πολιτικά οφέλη. Μια δικαστική απόφαση την οποία θα έπρεπε να σεβασθεί, όπως θα ήταν αναγκασμένος να πράξει ο κάθε έλληνας πολίτης. Χωρίς δηλώσεις που, ουσιαστικά, υποβαθμίζουν το έργο και την αξία της ελληνικής δικαιοσύνης στα μάτια του λαού.
Η προσοχή του λαού είναι στραμμένη στους πολιτικούς και στις πράξεις τους. Από αυτούς περιμένουμε το φωτεινό παράδειγμα για να πιστέψουμε σε ένα καλύτερο μέλλον. Ας κάνουν, επιτέλους, αυτό για το οποίο τους εκλέξαμε: τους φωτισμένους άρχοντες ενός λαού που διψάει για σωστά πρότυπα.

Δύο μέτρα και δύο σταθμά

Πολλοί είναι εκείνοι που προσπάθησαν να δώσουν μια απάντηση στο ζήτημα της προέλευσης της ανθρώπινης ύπαρξης. Τόσο η θρησκεία, όσο και η επιστήμη μας χαρίσανε τις - συχνά αντικρουόμενες - θεωρίες τους και όλοι μας, λίγο ως πολύ, έχουμε την δική μας άποψη επί του θέματος. Σε όλες, όμως, τις περιπτώσεις, ο κοινός παρονομαστής είναι η αδιαμφισβήτητη αξία της ανθρώπινης ζωής.
Η πρόσφατη δολοφονική επίθεση με καλάσνικοφ ενάντια σε όργανα της τάξης, έρχεται να θέσει υπό αμφισβήτηση το παραπάνω αξίωμα, αποκαλύπτοντας άλλη μια σκοτεινή πτυχή του χαρακτήρα της ελληνικής κοινωνίας: την μεροληπτική αξιολόγηση της αξίας της ανθρώπινης ζωής. Δεν έχει σημασία αν χάθηκε μια ζωή, σημασία έχει ποιός ήταν το θύμα και ποιός ο θύτης.
Αν βάλουμε δίπλα-δίπλα τα θύματα των δύο επιθέσεων, τον 16χρονο Αλέξη και τον 21χρονο Διαμαντή, θα δούμε ότι δεν διαφέρουν σχεδόν σε τίποτα. Έφηβος ο ένας, σε μετεφηβική ηλικία ο άλλος. Μαθητής ο ένας, εργαζόμενος της γενιάς των 700 ευρώ ο άλλος. Και οι δύο νέοι, με όνειρα για τη ζωή. Και οι δύο με γονείς που πασχίσανε να τους μεγαλώσουν και που θέλανε να τους χαρίσουν μια καλύτερη ζωή. Και οι δύο ανθρώπινες υπάρξεις, με δικαίωμα να ζήσουν και να γεράσουν. Δύο συνομήλικοι 16 και 21 ετών που θα μπορούσαν να ήταν φίλοι.
Η μεγάλη τους διαφορά? Ο ένας εκ των δύο έκανε το "λάθος" να καταταγεί στην αστυνομία για να μπορέσει να ζήσει. Αυτομάτως, η ζωή του έχασε την αξία της στα μάτια της κοινωνίας. Η δεύτερη μεγάλη τους διαφορά? Ο θύτης του ενός ήταν αστυνομικός, ο θύτης του άλλου ήταν κάποιος "επαναστάτης της κοινωνίας". Αυτομάτως, ο θάνατος του πρώτου γίνεται αιτία και αφορμή για διαδηλώσεις και έκτροπα, ενώ ο σοβαρός τραυματισμός του δευτέρου είναι σχεδόν ανάξιος λόγου και προσοχής.
Μια κοινωνία που κληρονόμησε την βαριά ιστορία των αρχαίων προγόνων μας και που αυτοαποκαλείται χριστιανική, δεν θα έπρεπε να έχει δύο μέτρα και δύο σταθμά. Δεν θα έπρεπε να είναι βυθι- σμένη στην υποκρισία και στον ρατσισμό και, πολύ περισσότερο, να θέτει κριτήρια αξιολόγησης στην ανθρώπινη ζωή.
Μπορεί να μην είμαστε όλοι ίσοι στη ζωή, αλλά πρέπει να αντιμε- τωπιζόμαστε ως ίσοι απέναντι στον θάνατο. Ανεξαρτήτως θύτη ή θύματος.

Παραπλανητική δημοσιογραφία

Έτυχε να διαβάσω στο site εφημερίδας ευρείας κυκλοφορίας, ένα άρθρο σχετικά με το πόσο επηρέασε η οικονομική κρίση τα "έσοδα" των παιδιών από τα κάλαντα! Για του λόγου το αληθές, περιείχε και δηλώσεις παιδιών που κατάφεραν να συγκεντρώσουν μόνο το ποσό των δύο ευρώ!
Πόσο κοντά στην αλήθεια μπορεί να είναι ένα τέτοιο ρεπορτάζ? Και πόσο απεγνωσμένη ή διαβρωμένη ηθικά μπορεί να είναι η εφημε- ρίδα, ώστε να δεχθεί να δημοσιεύσει (για να μην πω: να πιέσει τον δημοσιογράφο να γράψει) ένα τέτοιο άρθρο? Ας δούμε το θέμα αντίστροφα. Υπήρξα αυτόπτης μάρτυρας κυρίας που έδωσε χαρτονόμισμα των 10 ευρώ σε κοριτσάκι που της είπε τα κάλαντα. Η κυρία και το κοριτσάκι δεν είχαν καμμία συγγενική ή φιλική σχέση. Πόσο κοντά στην πραγματικότητα θα ήμουν αν, βασισμένος στο παραπάνω γεγονός, έλεγα ότι τα έσοδα των παιδιών από τα κάλαντα ανέβηκαν κατακόρυφα φέτος? Τόσο κοντά, όσο και η διαπίστωση του εν λόγω δημοσιογραφικού ρεπορτάζ. Η μεγάλη διαφορά, όμως, είναι ότι η δική μου ανεπαρκώς εμπεριστατωμένη διαπίστωση θα γίνει γνωστή σε ελάχιστα άτομα, ενώ η δική του θα επηρεάσει με αρνητικό τρόπο τη γνώμη χιλιάδων κόσμου.
Καλό είναι, λοιπόν, πριν αρπάξουμε ένα πληκτρολόγιο να σκεφτόμαστε τις επιπτώσεις αυτών που γράφουμε. Έγκλημα δεν διαπράττεται μόνο όταν υπάρχει αίμα.